Góc nhìn về thành công và thất bại từ cao thủ TFT 3 mùa
Winners & Losers là chủ đề muôn thuở, không bao giờ có thể khai thác hết và luôn nhận được sự chú ý từ nhiều người. Vì thời nào ai cũng so sánh, ai cũng hiếu kỳ và ai cũng thích sự thành công. Làm sao để thành công, làm gì để đừng thất bại? Thật khó để tìm công thức chung. Vì nếu có, ai ai cũng đã thành công và chẳng còn ai thất bại. 3 mùa đạt mức rank cao thủ TFT, Hải nhìn thấy điều này rất rõ.
Tại sao lại là TFT?
Thật ra TFT là nơi ít tốn thời gian và ít tốn tiền nhất để một người có thể thử nghiệm thành công và thất bại ngay trong lobby. Đó là tựa game chiến thuật, cạnh tranh, đòi hỏi người chơi phải kiểm soát tài nguyên và xoay xở với những gì mình đang có. Công việc của người chơi trong game là tuyển nhân sự, đánh giá và lựa chọn nâng cấp phù hợp, cấp tài nguyên và sắp xếp nhân sự sao cho thật hiệu quả! Để họ phát huy hết khả năng của mình. Cuối cùng là ngồi xem mọi thứ tự vận hành ra sao. Trong khi đó, nếu là ở ngoài đời, anh em sẽ mất khoảng vài tháng đến vài năm, đốt rất nhiều tiền, thậm chí là phá sản chỉ để trả lời cho câu hỏi ý tưởng của mình có khả thi hay không.
Vấn đề nhân sự
Thành bại trong mọi tổ chức suy cho cùng đều là do con người. Chúng ta không chỉ muốn tuyển người giỏi trong khả năng tài chính mà còn muốn tuyển người phù hợp với chúng ta. Trong TFT, nhân sự chính là các tướng, hay còn gọi là chess. Để tuyển được nhân sự, chess đó phải xuất hiện trong cửa hàng và bạn phải dùng tiền để chiêu mộ.
Các dạng nhân sự
Mỗi tướng trong TFT đều có chỉ số và kỹ năng riêng biệt. Nhìn chung, tướng mắc hơn sẽ có chỉ số nhỉnh hơn và kỹ năng mạnh hơn.
- Tướng 1 vàng chính là những nhân sự chấp nhận những công việc có đồng lương tối thiểu, có trình độ để thực hiện các công việc phổ thông.
- Tướng 2 vàng là những nhân sự được đào tạo bài bản về nghề nghiệp, có thể làm công việc ở mức độ chuyên sâu hơn.
- Tướng 3 vàng là những nhân sự đã có kinh nghiệm làm việc lâu năm, sẵn sàng cho vị trí quản lý tầm trung.
- Tướng 4 vàng có thể coi là những người sẵn sàng cho vị trí giám đốc, phó tổng
- Tướng 5 vàng có thể coi là những nhân sự có khả năng tạo đột biến rất cao, những nhân sự có thể tạo mức đầu ra hoàn toàn khác biệt hoặc có mức năng suất cực kỳ kinh khủng thông qua đổi mới hoặc sáng tạo ra thứ gì đó mới - kiểu kiểu thế.
Nếu cấp độ linh thú thấp, tướng 4 và 5 vàng rất hiếm khi xuất hiện. Khi danh tiếng của bạn nhỏ và chưa có nhiều tiếng tăm trên thị trường, bạn sẽ rất khó để tuyển được nhân sự 5 vàng. Vì thế, muốn tăng tỉ lệ tuyển được người giỏi, bạn phải có thương hiệu trên thị trường, người ta phải biết đến bạn, đó được gọi là up cấp linh thú.
Tộc và hệ
Tộc và hệ chính là cơ chế nổi bật đã đi cùng với TFT ngay từ mùa đầu tiên. Trong TFT, một tướng 5 tiền không có nghĩa là người chơi sẽ bắt. Nếu 1 vị tướng không sở hữu các tộc / hệ cần thiết với lối chơi cờ thủ muốn triển khai, vị tướng đó sẽ không được lựa chọn. Tộc và hệ chính là những yếu tố gắn kết giúp tăng sức mạnh đội hình TFT.
Tộc ở đây chính là dòng tộc, là huyết thống, là hậu duệ, là những người trong gia đình dòng họ, hoặc là những người đồng hương, có cùng nguồn cội. Nói về tộc, sẽ có rất nhiều quan điểm không thích nó, hoặc mang tính cà khịa, chế giễu. Kiểu như: "Nhất hậu duệ, nhì tiền tệ, tam quan hệ, tứ trí tuệ" hay "Con vua thì lại làm vua, con sãi ở chùa thì quét lá đa". Nhưng có một sự thật rằng, không cần biết bạn là ai, nếu bạn không thể bảo vệ được cội nguồn và gen của mình, bạn xứng đáng là kẻ thất bại. Nếu như những người đồng hương làm ăn xa xứ lại chọn cách lừa lọc lẫn nhau thay vì hỗ trợ nhau, làm sao họ có thể thành công ở nơi đất khách. Tương tự, nếu bạn không kích hoạt tộc trong TFT, đội hình bạn rất dễ rời rạc và thất thế so với những người chơi khác.
Hệ ở đây chính là mối quan hệ về kỹ năng chuyên môn. Đó chính là những sinh viên học cùng trường, cùng ngành. Đó là những cầu thủ cùng câu lạc bộ, từng thi đấu trong cùng màu áo. Đó là những người đồng nghiệp làm việc trong cùng phòng ban. Đó là những người có cùng đam mê hoặc sở thích. Khi những nhân sự có cùng hệ làm việc cho cùng một tổ chức, dĩ nhiên sẽ làm gia tăng đáng kể khả năng cạnh tranh của tổ chức đó.
Khi người chơi kích hoạt được các cột mốc tộc hệ, hiển nhiên đội hình sẽ được tăng sức mạnh vì có sự gắn kết. Với những tướng không kích hoạt tộc hệ với bất kỳ tướng nào trên sân, sẽ không có cờ thủ chuyên nghiệp nào cho tướng đó ra sân trừ khi chess đó chỉ có duy nhất 1 tộc/hệ có thể bổ sung hoặc có chỉ số quá lỗi. Và cũng có những chess dù không mạnh nhưng vẫn nằm trong đội hình chính thức vì kích hoạt được nhiều tộc / hệ quan trọng để tăng sức mạnh đáng kể cho đội hình. Vì vậy, muốn có một công việc phù hợp, hãy tìm kiếm thông qua tộc/hệ và dựa vào tộc/hệ để đánh giá sự phù hợp với tổ chức.
Góc nhìn về tuyển người và dùng người
Ở trong TFT, có rất nhiều cách khác nhau để đi đến chiến thắng cuối cùng. Có thể là dùng tiền cho việc đào tạo những nhân sự đi cùng mình từ những ngày đầu để họ có thể trở thành chủ lực, đó được gọi là lối chơi re-roll 3 sao. Cũng có người lại lựa chọn bán gần hết đội hình để tìm kiếm và giao quyền chủ chốt cho những nhân sự 4 vàng và 5 vàng, đó gọi là lối chơi fast 8, fast 9. Có người chỉ ưu tiên tuyển nhân sự có cùng 1 tộc hệ để hướng tới kích hoạt cột mốc cao nhất của tộc hệ đó, đó là chọn cách giữ gìn văn hóa truyền thống. Và cũng có người lại hướng tới kích hoạt thật nhiều tộc hệ khác nhau, đó được gọi là môi trường đa văn hóa.
Tất nhiên, để leo đến rank cao thủ, Hải đã từng triển khai qua các bài đấu trên và từng đạt top 1 từ tất cả các bài đấu đó. Sự khác biệt của người chơi rank cao và rank thấp là người chơi rank cao dựa vào tình huống để quyết định xem nên chơi đội hình gì, còn người chơi rank thấp thì thích gì chơi đó kể cả khi tài nguyên trả về không phù hợp. Không có tướng yếu hay đội hình yếu, chỉ có người chơi không hiểu trò chơi và nghiên cứu meta. Đó là lý do vì sao khi thấy 1 HR hay 1 sếp nào đó không tuyển mà cố tình "nhào nắn" ứng viên trên sóng truyền hình, anh em sẽ thấy rất mắc cười. Nhân sự 1 vàng có giá của nhân sự 1 vàng. Nếu đó là nhân sự 1 hoặc 2 vàng, công ty mặc định phải đào tạo họ trong quá trình làm việc. Còn nếu đó là nhân sự 4 hoặc 5 vàng, coi mình chừng bị hớ do tộc hệ của mình chưa khớp với người ta hay tư duy của mình chưa đạt đến trình độ để hiểu người ta.
Tôi không thể dạy ai điều gì, tôi chỉ có thể giúp một người tìm kiếm chính mình.
Cá nhân Hải cảm thấy điều này rất rõ khi coaching cho một người chơi trình độ bạch kim leo rank TFT. Trước đây Hải thường xuyên bảo ai đó hãy chơi đội hình này hay chọn lõi kia. Bây giờ nếu có một người chơi nào đó hỏi Hải chỉ cho một mẹo để lên rank cao thủ hay đội hình nào là tốt nhất để leo rank kim cương, chắc chắn Hải sẽ trả lời rằng Hải không biết. Vì nếu tất cả người chơi trong lobby đều cùng tranh nhau một đội hình, thì những người đến sau sẽ chẳng còn cơ hội nào đâu. Nó cũng giống như việc nếu mọi người cùng đổ xô đi mua 1 loại tài sản nào đó, nó rất có thể đang bị đẩy giá quá cao. Vì thế, Hải sẽ nói: "Mỗi người nên có một hành trình riêng để leo rank. Nếu muốn lên rank cao, đừng như Hải!".
Nếu đã xem qua live-stream của người chơi TFT cấp bậc cao thủ trở lên và nhìn họ xoay bài, anh em có lẽ đã từng chóng mặt với việc họ thực hiện hàng loạt thao tác: Bán tướng, up cấp, roll cạn tiền, bắt tướng mới, đưa tướng mới vào trong sân, sắp xếp lại đội hình, tháo lắp trang bị,... Họ làm rất nhanh, rất gọn gàng và có độ chính xác cực kỳ cao. Toàn bộ quyết định và thao tác trên chỉ diễn ra trong khoảng từ 15 đến 30 giây. Họ đạt được kỹ năng đó là vì họ đã mắc sai lầm quá nhiều từ những ván đấu trước đó nên họ đúc kết được kinh nghiệm từ mỗi ván một chút. Một người chưa từng nếm mùi thất bại trong xoay bài sẽ không thể làm được như vậy kể cả khi có cao thủ đứng đằng sau đọc lệnh cho họ.
Mỗi một người trong chúng ta sẽ đưa ra rất nhiều quyết định mỗi ngày: "Đèn xanh còn 2 giây có nên vượt hay không? Có nên lại bắt chuyện với người phía trước hay không? Có nên ra ngoài đi ăn hay không?". Có nhiều lúc chúng ta phải quyết định thật nhanh và không thể kịp nghe lời khuyên từ người khác. Nếu muốn biết quyết định đó có hợp lý hay không, hãy dựa vào kết quả tình huống hoặc nhờ người đủ tin tưởng review lại. Trong 1 ván đấu TFT cũng vậy. Người chơi phải tự mình đưa ra quyết định có nên xoay bài hay không? Hay kiên trì với đội hình mình đang chơi. Và Hải rất khó để chỉ người khác nên làm gì kể cả khi mức rank của Hải cao hơn người ta 3 bậc. Một chiếc vô lăng không thể có 2 người đánh lái cùng lúc. Điều đó chỉ làm cho mọi thứ rối tung lên. Hải chỉ có thể review lại ván đấu vừa rồi để chỉ ra người ta đã mắc lỗi ở bước nào.
Vì thế, hãy cố gắng học hỏi từ những ván đấu và từ cái sai của cao thủ để tự mình thử lại trong rank. Khi anh em thất bại đủ nhiều, anh em sẽ biết được lõi nào không nên chọn, đội hình nào không nên chơi, cách sếp bài nào đang gặp vấn đề. Để đạt mức rank bạch kim, người chơi chỉ cần nắm vững một đội hình meta mình yêu thích. Để đạt mức rank lục bảo, người chơi cần nắm nhiều hơn một đội hình meta để có thể thay thế lựa chọn khi tài nguyên trả về không phù hợp hoặc bị các đối thủ cạnh tranh giành nhân sự. Từ mức rank kim cương trở đi, nếu muốn chiến thắng, người chơi không chỉ cần thông thạo hầu hết các bài, mà còn phải đoán xem đối thủ cạnh tranh đang hướng tới đội hình nào để đưa ra quyết định chọn lõi. Và yếu tố may mắn cũng có ảnh hưởng tới quá trình leo rank nữa! Đó là lý do mà mẹo hay đội hình cố định sẽ không hiệu quả và tư duy leo rank của người chơi cao thủ như Hải không thể áp dụng cứng nhắc lên anh em.
Cảm xúc khi đạt mức rank cao thủ
Hải đã từng 3 lần đạt mức rank cao thủ. Tất nhiên hành trình leo rank cao thủ mỗi mùa không hề thẳng tắp. Có rất nhiều trận out top, rất nhiều chữ "nếu". Rất nhiều lần đã đạt hơn 80 điểm kim cương I và rồi nhận liên tiếp chuỗi trận top 8 và rớt xuống đáy kim cương IV. Và rồi đến cuối cùng, Hải đã lên cao thủ bằng 1 trận top 4 từ 95 điểm kim cương I và cảm thấy rất may mắn. Và cũng chính nhờ hụt rank cao thủ mấy lần, cảm giác chinh phục được mức rank đó trở nên rất thỏa mãn.
Hải cũng bắt đầu TFT từ những ngày bạn bè còn nói Hải không kích hoạt được tộc hệ nào, từ những ngày bị nói là không phân biệt được đâu là chủ lực cần trang bị, đâu chỉ là nô lệ kích hệ. Giờ đây, Hải đã là người chơi thông thạo nhiều tộc hệ, có khả năng xoay bài và đọc nhịp độ trận đấu. Điều đó đến từ nhiều lần vấp ngã ở rank bạch kim, nhiều lần thở oxy ở rank lục bảo và nhiều lần thất bại vì bám víu lấy đội hình không còn hợp meta ở rank kim cương.
Reset rank là điều tuyệt vời nhất mà Riot từng tạo ra
Hải đã đạt mức rank cao thủ, và rồi trở lại đồng đoàn chỉ sau một đêm. Hải đã trải qua vài mùa như vậy. Lần đầu tiên trải nghiệm cảm giác này, Hải tự hỏi: "Làm sao một người chơi còn đạt mức rank cao thủ mùa trước lại có thể xếp chung mức rank với những người có thể coi là mới bắt đầu tập chơi TFT". Nhưng sau này, Hải cảm thấy đây mới chính là điểm tuyệt vời nhất trong hệ thống xếp hạng.
Nhờ cơ chế reset mỗi mùa, Hải không còn áp lực mình là cao thủ, không còn bám víu lấy sự thành công của mùa trước mà thay vào đó là niềm vui bắt đầu lại từ đầu. Niềm vui cạnh tranh với những người chơi mới. Niềm vui được thỏa sức thử lại, được sáng tạo và được vấp ngã. Nếu có DNA của cao thủ TFT, Hải sẽ quay trở lại mức rank cao thủ vào mùa mới như cách Hải đã làm ở những mùa cũ. Còn không, mức rank của Hải khi kết thúc mùa mới sẽ là mức rank chính thức của Hải. Những người giỏi hơn và nỗ lực hơn Hải ở mùa mới, họ hoàn toàn xứng đáng có mức rank cao hơn Hải.
